Một cuộc đua lớn bắt đầu từ một ý tưởng bị chê
Đầu thập niên 1970, hai người làm báo thuyền buồm ở Anh mơ về một cuộc đua có thủy thủ đoàn vòng quanh thế giới. Họ đem ý tưởng đi gõ cửa và bị từ chối. Họ không bỏ, mà trao nó cho một hội thuyền buồm có nghề huấn luyện người đi biển. Một thư ký hội bền bỉ đẩy kế hoạch đi tiếp. Một cuộc gặp trong quán rượu nhỏ ở Portsmouth kéo được nhà tài trợ đầu tiên.
Ngày 8 tháng 9 năm 1973, 17 chiếc thuyền với 167 thủy thủ rời Portsmouth. Trên boong có dân chuyên nghiệp, có người chơi nghiệp dư, có dân phiêu lưu, và có cả sinh viên. Năm mươi năm sau, cuộc đua ấy mang tên The Ocean Race.
Cái làm chúng tôi nhớ mãi là cách nó thành hình. Lúc trong tay chưa có gì, đã có đủ người chịu nhận về mình một phần việc.
Bốn vịnh, một hải trình
Ở Khánh Hòa, bờ biển ôm trọn bốn vịnh: Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh, Vĩnh Hy. Người ta đã quen nhìn bốn vịnh như bốn điểm đến. Chúng tôi nhìn chúng như một hải trình.
Ý tưởng bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản: vì sao sinh viên Việt Nam sống cạnh một trong những vùng biển đẹp nhất châu Á, mà gần như không ai từng cầm dây buồm? Và nếu bạn trẻ từ Singapore, Bangkok, Jakarta, Seoul, Tokyo, Đài Bắc, Hồng Kông cùng ngồi chung một con thuyền với sinh viên Việt Nam, họ sẽ mang về điều gì?
Từ câu hỏi đó mà có BAYS BEAT, một chương trình huấn luyện trước, đua sau dành cho học sinh, sinh viên. Mỗi đội có thành viên nhiều nước. Các trường thi đấu bằng tên trường mình. Và có một hành trình qua Tứ Vịnh để các bạn nhìn Khánh Hòa bằng đôi mắt của người đi biển.
“Không làm được đâu”
Một người đi biển lâu năm ở Nha Trang nói thẳng với chúng tôi: sinh viên chưa từng lên thuyền, vài tháng làm sao mà đua?
Cửa vào đầu tiên là thể lực. Giống các chuyến thám hiểm hang động lớn ở Quảng Bình chỉ nhận người đã qua bài kiểm tra sức khỏe, mỗi bạn muốn tham gia BAYS BEAT phải qua bài kiểm tra thể lực và kiểm tra bơi. Đạt hai bài này mới được công nhận đủ điều kiện vào huấn luyện. Chúng tôi làm vậy vì an toàn của chính các bạn và của cả đội.
Nếu làm theo cách cũ thì anh ấy nói đúng. Nên chúng tôi để cuộc đua lại sau cùng và bắt đầu bằng an toàn biển, tức là học bơi, mặc áo phao, tập lật thuyền rồi dựng thuyền lên. Sau đó mới tới huấn luyện từ tháng Tư đến tháng Sáu năm 2027, có huấn luyện viên, có lịch tập và có chuẩn để được ra khơi. Ai đạt chuẩn mới vào vạch xuất phát tháng Bảy.
Nhờ câu nói thẳng đó mà chương trình có hình hài như bây giờ.